EKOLOGIO KAJ POLITIKO 
Multaj sciencistoj de la mondo konstatas, ke se ni reale pensas pri protektado de 
la medio de homa vivo, ni devas kontraw-stari tutan qisnunan modelon de la 
civilizacia disvolvoqo, kiel tiel nomatan industri-teknikan civilizacion. Oni ne 
povas esti tiel, ke la nura celo de s'tatoj kaj nacioj estas konstruado de pli kaj pli 
c'iupova kaj pli granda ric'eco, produktado kaj militpovo. Oni ne povas plue esti 
tiel, ke la nura celo de la individuo kaj mezuro de lia felic'o estas akirado de pli 
kaj pli granda nombro de materiaj posedayoj. Nia civilizacio, se qi volas 
transdawri, devas esence s'anqi sian modelon de disvolviqo.Tiu estonta modelo 
nomata "ekodisvolviqo" aw "ekvilibrata disvolviqo", ne povas esti komprenata 
tiel, ke qi estas modelo, kiun atingis jam landoj tiel nomataj altgrade 
disvolvigitaj. Modelo, kiu estas persiste altrudata al aliaj malpli ric'aj landoj. 
Guste landoj altgrade disvolviqitaj enpelis multajn aliajn landojn en seneliran 
situacion. Ili tentas per mono, vers'ajne facila por pruntepreni, sed en momento, 
kiam iu lando prunteprenas la monon, perdas sian memstarecon kaj devas realigi 
altruditan modelon de disvolviqo. La landoj altgrade disvolviqitaj obstine 
altrudas sian manieron de la vivo, tute ne konsiderante kulturon, religion kaj 
historiajn kondic'ojn de aliaj landoj. Ili mem neglektas siajn civilizaciajn 
deformiqojn, kiel: senlaboreco, terorismo, drogoj. 
Tiuj landoj opinias, ke malric'aj landoj al kiuj ni ankaw apartenas, disvolviqas 
regule, se: 
- multe prunteprenas kaj kompreneble redonas s'uldojn, 
- multe importas, precipe tiujn varojn, kiuj supertfluas sur merkatoj- nutrayo kaj 
teknikayoj, 
- malmulte eksportas, kaj se ili jam devas eksporti - c'ar kiel ili pagu s'uldojn, 
estas plej bone, se tio estu naturaj krudayoj, c'ar tiamaniere la natura medio de la 
disvolviqitaj landoj estas pli bone protektata, 
- konstruas awtovojojn, hotelojn kaj c'iujn servojn, kiuj ne necese tawgas al 
propra socio, sed faciligas ekspluatigon de iu lando pere de disvolviqitaj landoj... 
Regas c'e ni granda entuziasmo pro tio, ke aligrade disvolviqitaj landoj parte 
pagas konstruadon de awtovojoj en nia lando. Tamen, c'u ni konscias, kio 
postsekvos en la natura medio? Ne temas nur pri tereno sur kiu oni konstruas 
awtovojojn kune kun sia teknika strukturo - kvankam tio estas granda teritorio, 
sed pri tio, kiom multe da minejoj de gruzo, sablo, s'tono oni devas malfermi kaj 
kiom da cemento oni produktis por ila konstruado? Do, mi demandas, c'u 
altgradew disvolviqitaj landoj deziras ankaw parte pagi kostojn de renovigo de 
terenoj detruitaj sekve de konstruado de awtovojoj? Oni tute ne awdas pri tio! 
Guste c'i-tiu afero devus esti tus'ita pere de politikistoj kaj registaro dum 
interparolladoj pri konstruado de awtovojoj. Oni povas multobligi ekzemplojn de 
eldevigo de direktitu eluzo de prunteprenoj, precipe ekologiaj. Tre ofte tiuj 
prunteprenoj ne estas destinitaj por ni, sed por c'iuspecaj ekspertoj, en tio ankaw 
"psewdoekspertoj", kiuj konsilas al ni, kiel ni agu kaj kiuj tute ne konas niajn 
historiajn kaj evoluajn kondic'ojn... 
La fragmentoj de artikolo el pola revuo 
"Verdaj Brigadoj"(9/94) 
law Waclaw Janusz 
(esperantigis Dorota Szczygiel, retajpis Marek Warmuz) 
 
elsendis Andrzej Zwawa 
La Eldonejo "Verdaj Brigadoj",Slawkowska 12/24,31-014 Krakow,Polio 
tel.48/12/222147,222264 int.28, fakso:222147,222264 int.22, 
retpos'to:zielbryg@gn.apc.org 
konto:FWIE-"Zielone Brygady",nr 630106-105428-2710-00 BOS SA O/Krakow
