MONDA UNIVERSALA PAC-AKADEMIO  
WORD UNIVERSAL ACADEMY OF PACE 
KAJERO n-ro 1 /94 
Horodek PL 38-613 WOLKOWYJA tel. 34-35-05 OLSZTYN 
 
KELKAJ VORTOJ PRI AKADEMIO 
La pastro, profesoro Joachim Kondziela en sia disertacio prezentis karakterizon 
de kelkdekaj institutoj kaj organizoj okupantaj pri la pac-problemo. 
Kompreneble, ke tio estas eta nombro de tiuj - eble la plej gravaj - kiuj okupas 
pri tiuj c'i problemoj. Ili estas regule negrandaj kaj ne havas signifan influon por 
la kreado de monda realeco. Ili ne estas subvencitataj de s'tatoj. 
Alie estas, se tempas pri la militistaj akademioj kaj pri esploroj por armado, pri 
perfektivigo de mortigo-metodoj kaj rimedoj. Por ili estas mono el s'tata buqeto, 
pri ili zorgas awtoritatoj: legdona kaj ankaw ekzekutiva. 
Generale regas la roma deviso "se vi deziras havi pacon, preparu sin al milito". 
Ni ne diskutos c'u tiu c'i doktrino estas gusta. Ni nur konstatas, ke gi ekzistas kaj 
ke gi senkulpigas kaj argumentas armadon. En la historioj de nacioj estas tamen 
momentoj, kiam simplaj homoj komencas profunde pensi pri problemoj de 
milito kaj paco. Tiu c'i momento en la historio de nia nacio estis dekado de 
okdekaj jaroj; kiam oni proklamis la militan staton kaj la konkurado inter 
Oriento kaj Okcidento kulminigis. 
Krom jam ekzistantaj la mondaj pacmovadoj, ke. Monda Pac-Konsilantaro, 
Mondpaca Esperantista Movado, ktp., komencis spontane reagi simplaj homoj 
manifestante kontraw militoj. Antaw c'io oni devas anonci: Green Peace, paskajn 
mars'adojn kaj ankaw Pac-Section de PEA (pola E-Asocio). AI tiuj c'i homoj ne 
plac'is gisnuna pacagado. Tiuj c'i movadoj direktigis kontraw "Blankaj Pac-
kolombetoj", pri kiuj tre trafe skribis Vladimir Bukovski en sia libro titolita 
"Pacagantoj kontraw paco"  
La kulmina punkto de "pacdefenda agado" estis la Monda Asembleo poc Paco 
kaj Vivo, Kontraw Nuklea Milito organizita de Monda Pac-Konsilantaro en 
C'ehoslovakio en 1983j. 
Kiel montrigis praktike, gi havis taskon konvinki la publikan opinion, ke 
instalado de sovietaj nukleaj bazoj en GDR-o kaj en ehoslovakio servos por 
paco. Tiutempe PEA-Pac-sectio prilaboris la filozofian devizon, law kiu homo 
kaj homa vivo pli valoras ol soeialismo. Tiu c'i devizo naskis postulon al la 
Asembleo, ke gi vivigu la Homaran Tribunalon por prijugi nukleajn krimulojn 
kaj ke la unua, kiun oni prijugu, estu la tiutempa Generala Sekretario de KPSU - 
la estro de Sovet-Unio - Jurij Andropov. 
Tiu c'i postulo able kawzis decidon pri la likvido de PEA-Pac-sectio. Poste gi 
igis impulso por la fondo de Monda Universala Pac-Akademio, kiu anstatawigis 
PEA-Pac-section. 
La inicjatintoj de Akademio estis Juliusz Wasik, eks-prezidando de PEA-Pac-
sectio kaj Noc'ina Maria Alvez - esperantistino el Brazilio.  
La nomon kaj agadsferon proponis profesorino Irena Missiuro - la konata 
esperantistino el Olsztyn. 
Akademio transprenis la teorian akirajon de PEA-Pac-sectio kaj secvis la pacan 
penson de Ludviko Zamenhof Qi koncentrigis je ?a plej esencaj tiam por paco 
problemoj, te. la nuklea malarmigo kaj uzo de perforto en rilatoj inter socioj, 
sistemoj kaj s'tatoj. Oni prezentis publike "la pacan doktrinon" de Akademio pri 
nuklea malarmigo kaj la necesa likvido de Varsovia Milit-Pakto. Estis fsksitaj la 
simbolaj premioj por personoj kaj organizoj, kiuj precipe multe agis por paco kaj 
kontraw milito. La premioj estis kore akceptitaj de multaj laureatoj. 
La akademion tamen trafis ankaw malaprobaj kaj diskriminaciaj eventoj. 
Ekzemple: estis malpermwsite al li publiki ion ajn kaj publike elpas'i. 
Tiu c'i kontrawago ne tinigis ec' en la momento kiam falis la antawa sistemo. La 
novaj "Veroposedantoj" per paskvilo en gazetaro ataki dawre la Akademion. 
Bedawrinde, la polaj kaj la eksterlandaj esperantaj organizoj ne interesigis pri 
agado de Akademio kaj gin ne aprobis.  
La Akademio tamen ekzistas kaj dawre okupas pri problemoj gravaj por logantoj 
de nia Planedo largskale kaj unuope. Ekzemplas tion la scienca studaro rilatanta 
al la historio de vilago Horodek. En Horodek nun logas sole unu homo kaj iam 
estis pli ol 100 bienoj. Je la demando: "kio okazis kun tiuj homoj?" ni serc'os 
respondon, kiu - eblas -  helpi al ni trovi solvon de korektaj, pacaj rilatoj inter 
homoj, etnoj kaj nacioj. 
La Akademio rimarkas tiujn pozitivajn eventojn, ke. "Ewroregionoj" aw alian 
especantajn inicjatojn, ke. "Karpata Esperanta Ligo". 
La Akademio estas malfermita pot c'iuj homoj.  
Ni uzas Esperanton kiel elprovitan ilon por transdoni ideojn kaj pensojn inter 
homoj kaj - ni esperas - inter nacioj. 
Se iu ekinteresigos pri laboro de nia Akademio kaj ekdezioros partopreni gin, ni 
tutkore invitas lin/s'in. 
Ni estos ankaw dankemaj por tiuj c'i, kiuj helpos en nia praktika agado. 
Antaw ni staras edukaj kaj esploraj taskoj. 
Nia kapitalo estas nur Homoj de Bona Volo. Ni mem tiaj estas. Ni faris ion, nun 
ni kreas kaj ni deziras dawre labori. Nia devizo estas: "Kion ni, simplaj homoj, 
povas fari por si mem...?" 
La senato de Akademio 
Olsztyn - Horodek, novembro 1994j. 
 
LETERO AL HOMOJ DE BONA VOLO 
Oktobre c'i - jare pasis dek jarojn de la momento kiam estis likvidita Pac-Sekcio 
de Pola Esperanto Asocio. 
En la jaro 1995 pasos ankaw dek jarojn de la mometo kiam estis fondita La 
Monda Universala Pac-Akademio. 
Inicjatintoj de tiu c'i Akademio turnis sin al 57 Universitatoj kaj akademioj en la 
tuta mondo kun jena demando: "Kiaj kondic'oj estas bezonaj por fondi 
sendependan Pac-Akademion.?" 
La respondo venis el Nov- Zelando de la usona, poldevena profesoro, forme de 
jena demando: "Kaj c'u vi havas monon? 
Ni ne havis. 
Tamen ni opiniis, ke Ia homoj de bona volo estos nia kapitalo. 
Bedaurine nia Akademio ne eblis disvolviqi law siaj agoj, prognozoj trafaj 
doktrinoj. 
Qi ne stigis signifoplene sur la areno del interhoma komunikato guste pro tio, ke 
ni ne havis kaj dawre ne havas monon. Tamen gi fakte egzistas kaj gia nuna 
sidejo trovigas en la ermitejo en Horodek c'e la artefarita lago Solina (Bies'c'adoj 
- montaro). 
Pri kio okupis Akademio antawe kaj pri kio okupas nun? 
Do, en la unua periodo Akademio okupis pri la nuklea armado kaj pri de tie 
fluanta minaco al la homaro. 
Tiam ni pripensis pacajn doktrinojn pri la unuflanka malarmigo de Sovet - Unio 
kaj pri la nuligo de Varsovia Milit-Pakto. (La doktrinon oni prezentis kadre de 
Pac-Tago dum Universala Esperanto - Kongreso en Rotterdamo en 1988j. kaj 
publikigis gin en la bulteno eldonata de Tutmonde en Hispanio.) 
La simbolajn paepremiojn aljugitajn de Akademio ricevis interalie: la junaj 
germanoj, kiwj protestis kontraw la sovetaj nuklear raketoj, instalitaj en GDR-o. 
Pro sia agado ili estis malliberigitaj tiutempe. 
La premion ricevis ankaw: la organizo "Green Peace" el Nov-Zelando pro la 
manifestacio kontraw nukleaj provoj en Paciftko, la nederlandaj juristoj, pro la 
protesto kontraw nukleaj bazoj instalataj en Nederlando. 
Niaj premioj estis kore kaj sincere akceptataj de multaj premiitoj. 
La sekvonttempe premiojn ricevis homoj, kiuj per sia individua sintento 
manifestis kontraw perforto. Nia Akademio atente observis kaj observas c'iujn 
eventojn en la mondo, kiuj minacas nian pacan kunegzistadon. 
Nuntempe interesas nin problemoj de kunegzistado dwe minoritatoj kaj pri 
grandaj nacioj. Tiucele ni klopodas prezenti al vi efikojn de la paca konfereneo 
okazinta en 1988j. e Udine (Italio). Tie oni okupis pri la c'i-problemaro, 
sugestante akcepti la lingvon esperanto pot interkomprenigo en la norda Italio, 
kie homoj en unu vilago aw urbeto parolas kelklingve. 
Al tiu c'i tempo estis dedic'ita ankaw nia simpozio okazinta en Horodek 
septembre 1994j. Subsaze de la historio de vilago Horodek ni deziras prezenti 
tiun c'i temon pritraktante gin historie kaj pere de partopreno en Karpata 
Esperanta Ligo ni deziras krei la korektajn rilatojn inter najbarantajn Iandoj. 
Precipe interesas nin minoritatoj logantaj en c'elimaj regionoj. 
Ni observas kaj aprobas ekzemplojn de: ekonomia kunlabaro, kultivado de 
hejmaj tradicjoj, zorgemo kaj respekto de kulturo, nacia kaj religia diferenco. Al 
tio ni deziras servi. 
Ni deziras ankaw montri la kawzojn de strec'oj kaj serc'